Ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra dişlerin yeni konumlarını korumak için uygulanan sürece pekiştirme (retansiyon) tedavisi denir. Aktif tedavi ile elde edilen sonuçların kalıcı hale gelmesi için bu aşama en az tedavinin kendisi kadar önemlidir. Dişler, tedavi sonrası eski konumlarına dönme eğiliminde olduğundan, pekiştirme apareyleri bu hareketi engellemek amacıyla kullanılır.
Pekiştirme Tedavisi Neden Gereklidir?
Ortodontik tedavi sırasında dişler kemik içinde hareket ettirilir. Ancak tedavi tamamlandığında çevre dokuların ve kasların eski alışkanlıklarına dönme isteği vardır. Bu durum “relaps” olarak adlandırılır.
Pekiştirme tedavisinin temel amaçları şunlardır:
- Dişlerin yeni konumlarını korumak
- Ortodontik tedavi sonuçlarını kalıcı hale getirmek
- Diş eti ve kemik dokusunun uyum sağlamasına zaman tanımak
- Fonksiyonel ve estetik kazanımları sürdürmek
Pekiştirme Aparey Türleri
Pekiştirme tedavisinde kullanılan apareyler genel olarak sabit ve hareketli olmak üzere ikiye ayrılır.
Sabit Pekiştirme Apareyleri (Lingual Retainer)
Dişlerin arka yüzeyine yapıştırılan ince tellerdir. Özellikle ön dişlerdeki düzelmenin korunmasında oldukça etkilidir. Hasta tarafından çıkarılamaz ve sürekli etki sağlar.
Hareketli Pekiştirme Apareyleri
Hastanın takıp çıkarabildiği şeffaf ya da akrilik plaklardır. Genellikle gece kullanımı önerilir.
Essix Retainer (Şeffaf Plak)
Dişlerin üzerine tam oturan şeffaf plaklardır. Estetik olması nedeniyle sıklıkla tercih edilir.
Hawley Retainer
Akrilik ve tel kombinasyonundan oluşan klasik bir apareydir. Dayanıklı yapısı sayesinde uzun süre kullanılabilir.
Pekiştirme Tedavisi Ne Kadar Sürer?
Pekiştirme süresi hastaya göre değişiklik göstermekle birlikte genellikle uzun dönemli bir süreçtir. İlk aylarda apareylerin daha sık kullanılması gerekirken, ilerleyen dönemlerde kullanım süresi azaltılabilir. Bazı durumlarda ise sabit retainerlar yıllarca ağızda kalabilir.
Hasta Uyumu ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Pekiştirme tedavisinin başarısı büyük ölçüde hasta uyumuna bağlıdır. Apareylerin önerilen sürelerde kullanılması ve düzenli kontrollerin aksatılmaması gerekir.
Dikkat edilmesi gereken noktalar:
- Apareyler düzenli temizlenmelidir
- Sert gıdalar sabit retainerlara zarar verebilir
- Aparey kaybolursa vakit kaybetmeden ortodontiste başvurulmalıdır
Pekiştirme Tedavisinin Önemi
Pekiştirme tedavisi ihmal edildiğinde, ortodontik tedavi ile elde edilen kazanımlar kısa sürede kaybedilebilir. Bu nedenle retansiyon aşaması, tedavinin ayrılmaz bir parçası olarak görülmelidir.
İlgili Tedaviler : Sabit Ortodonti , Fonksiyonel Ortodonti , Ortopedik Ortodonti , Invisalign , Invisalign First
Sık Sorulan Sorular
Pekiştirme apareylerinin kullanım süresi hastaya göre değişir. Genellikle ilk 6 ay tam zamanlı, sonrasında ise gece kullanımı önerilir. Sabit retainerlar ise yıllarca ağızda kalabilir.
Retainer kullanılmadığında dişler zamanla eski konumlarına dönme eğilimi gösterir. Bu durum ortodontik tedavinin etkisini kaybetmesine neden olabilir.
Her iki apareyin de avantajları vardır. Sabit retainerlar sürekli etki sağlarken, şeffaf retainerlar estetik ve konfor açısından tercih edilir. En doğru seçim ortodontist tarafından belirlenir.
Şeffaf apareyler günlük olarak su ve uygun temizleyicilerle yıkanmalıdır. Sabit retainerlarda ise diş ipi ve ara yüz fırçaları kullanılmalıdır.
Genellikle ağrısız bir süreçtir. İlk günlerde hafif baskı hissi olabilir ancak kısa sürede alışılır.